su santu mortu a buddharu
erma trovata a Lucula durante lo scavo del ponte
per traghettare i vivi di Lollobe
per raggiungere Irillai
Kojubati Kikina si nono su pazarju
ke la finiti a soricarju;
piccati a Kosome Koa
chi a minore chè ruttu dae sa coda
e kommo manicat sa petta 'a puddhinu
e kei sor mamutones i su caminu
iscudet' de coddhos a si cazare sa musca.
Kikina combina l'intesa d'amore con Cosimo,
così mentre lui infilzerà la carne al girarrosto,
tu darai un beverone di crusca alle galline
poiché a Kosome piace l'uovo nel guscio
e la gallina sa farlo fresco come piace a lui.
Kojubati Kikina.
Frores de gardhu freu e de ficumurisca
de sindria e de melone
frores de gardhu freu
c'appo a parrer puzone
kie non arriscat no piscat
torrandhe a locu meu
Tzia Jubanneddha Kalio
Kikina era una delle pie donne d'Irillai
che, come Napoleone la corona
ha preso il proprio destino nelle sue mani,
piantando il primo brutale marito
( Innassiu Diskissiu no er diskente
ki a disora arrodat' so' lipuzos)
e sottomettendosi alla forza del secondo
(Kikinu Fraellinu, ki una diskeddha
si jocat' del casu porkinu,
si no si dirmaiat dae sa gana i su caminu)
Tabaku e tabakkera
de su tabaku fine
faket s'omine maku
sa femina incantera.
Tzia Jubanneddha Kalio
Su puzon' ess' arghentu
Bolare det' a nnue
A su fund' e ssa ulia
Bellorini, Nuoro
no mbi ‘nd at in Nùgoro
bella che a Mmissenta
Mi bodd’unu cravellu, Bellorini
‘Cantu ti deken, bella
sar duar melar d'oro
i pettur biancas’
Bellorini
s'arbore 'e sant'Ussula
ki battit' sor giarminos
Sichi gai a codias chei su mandrone
chi non ponet contipizu.
Cada kondzu sun tre litros de binu.
Dali sor ghiraitos a su pizinnu
ca ata de si faker' mannu.
Dami su koro Paskeddha
e ti lu torro manzanu
kes prima die 'e beranu
e frorit sa pruniskeddha
Filize Fundhale est' a cara 'e feke
ma su binu no ndha neke,
Dami sa manu Tiresa
candho ti dolet su coro
i su petorru 'e tziu Moro
dami si no su krapicu
su burricu 'e Gaetanu orriat su
manzanu isettandhe su beranu
I
Alla bies, a Kikina murros de kariasa
ki sa kokorosta ruia e cariada
ki ingulit s'uliba kene masticada
e kei so puzones ki beni dae Casteddhu
a denote ke cacan s'ossikeddhu
e a s'impuddhile n’an’dha prenau unu piskeddhu
II
Su pinnone 'e su Rosariu
là fattu tziu Burdheddhu
ki sa matta 'e unu cocone
male pesau e artu fit’ ke ‘a Zameddhu
ki mannu fit cant’un iscanneddhu.
III
Sos pinnones de Santa Maria
los'à fattos zia Andria
ki mesu dosina 'e mattones
a unu là postu Merzioro
e a s'ateru Zoelle
sas campanas de cocone
si las pittican sos puzones
ki cacana in prat'e presone.
IV
I su pont'e Mastrefe
ube kurret sa feke
si ker ghettau Santinu
e pro nor faker'una beffe
sa post'in buka un'istikinu
ke a candho Costanzinu
i fatt'è cada coniu
ke cazabat su binu.
puzone ki non pitticat ha pitticau
V
Candho Mimiu Masedu
er ghirau dae sordau
teniat a un'anca sas corrancas bolandhe
e lar falabat a Lucula a bocar'ambiddha
tandho là ligabat ki su presorju
e comente fakiat tzia Pica
las poniata a krokire
supra 'e una camba 'e murta
e dormiat kin issu
i sa capitta 'e su lettu
kei su coddhu 'e sa muzere
pitticande una corona 'e ficusika
VI
Sa kupa e sos Pinzirras
sempe's prena 'e binu
n’dhe pikat trintamiza
pur de su traghinu
VII
Sos Pinzirras ingulumaos a su binu
non keren prus abba dae sa broka
e assero sa conca jugen kei sa croca
tosta ke corjola e kene tinu
sos pinzirras ki istitaos sunu a binu
masedos sun kei su bentu ki sa foza
si i su gagaiu non bi colat cosa
ki l'ammentet de aes pasau intr'e su tinu
sos Pinzirras ki finas sa medikina ingurtin ki su binu
VIII
Nazemi maku, ca in dommo camin'iscurtu,
ke a Macoco, kul'è brasieri,
ki caddhicau er dae su gaddhighinzu
mustrandhe s'istampu ei su tranzilleri.
Naskiu so ki sa carena tesse tesse
tortu so ke ozastru mal'à iferkire
ma ingumo cantu su primu,
canto e bibo binu kene bi gruspire
pissio, caco e dormo kene muttire
non kerjo azzudu si rugo i s'impredau
si so corcau es ca so addozau
ube ba' loku so semper'imbarau
so ke a nemmos, so s'urtim'arribau
non so ke a bois: so unu casticau. Don Filize Bagasseri.
IX
pia pia su tokafuste,
a un'ocru non biet,
a s'atteru er baioku,
i matta unu broku,
a sor missignorese
X
Pride Kiskeddhu pettorri columbinu
pesau a predusimula e iskraresia
a pizinnu fit'unu perrolu
commo paret unu curritolu
untau a s'ozu santu
ki'una camba 'e marmaruza
e candho biet binu
a Deus lì pesat una boke
e a su pesperu l'annaghet unu ballu.
sa pupusa ‘e su dazieddhu
XI
Su gaddhighinzu ti kazat sa gana
Kiskeddha car'è piskeddha
pren'è ghilintzone
su corofolu 'e su Cuzone
ki sas uricras ke corcarju
a bukk'è grassanera
babbu tuo keste in galera
mama tua si disispera't
ca non ba' casu 'e frattare
cas'abba falat a mare
e sa puddhikina depet criare
pro sor bezzos a pedes a focu
contularjandhe e bibendhe binu
ki kurrete i su gurguzu
a caentare sa brente
e a faker so pedinzones
gurguzu 'e gurturju
su gurturju afframicau
no faket pekau
ke kikela limbuda
ke a Kiskeddha car'è fruskeddha
muzere 'e Ghirtaleddhu post'è resorja
e ingumit solu petzeddha
Sa gana ti lu kazat su gaddhighinzu....
XII
S'istria soricarja,
in color'è nuzola,
ki biet'a denote
finas kene luna
XIII
Missenta Kuliscretia tonta ke grongu
no manicat basolu pitudu
ca li piachet sa pira cotta
una bollonca l'at'issiu i sa croca
e sa martza ki li gannit' notte è die
la kuzicat ki marmarutza buddhia
tre bortas kin abbardente e binu nigheddhu
sos coddhos iskudet ke poleddhu
ki iskuzzinas pro sa muska sas uricras
ke caddhu ki non bajulat groppera
ke a Donn'Elene bukk'è patata
ki non bajulat su mortu
ki dae sa tumba essit a denote
e ghirat iskurtu a dommo sua
pro l'ispertare sa piluka
ki s'ispitzone dae su priducu.
su furfuraiu ki fruskiata a sor de sae manca
XIV
Sa zente 'e palas de serra
candho falat'a su mare
pacata una petza pro nadrare.
XV
Aiò a ponner focu a sa kukina
e brusiare a mastru Serra ki sa kisina
XVI
Kukutu li nabat Papessa
Canneddha li nabat Kikina
deus li narata miskina sa miserina
ki si frobit sa cacada ki sa kessa.
XVII
Su minuieddhu,
sue s'aneddhu,
sue su dighidale,
su contadinare,
sue su priducu.
XVIII
Kust'e su porcu,
kustu la mortu,
kustu lat'uscrau,
kustu la manicau,
a kustu non dhe lan dau ca ata iscopiau.
XIX
unnuru, dunnuru, trennere, a bennere,
a missa,
cuntissa, melone, memeke e sun deke
su carramerda ‘e Hirillai
no essit’a su Redentore
si no est’isseddhau
XX
Tatana tanka sa kresura
ca sike biet finas sa fressura.
XXI
Missenta Maghiarjia e limbi longa
naschia kin unu pede iskurtu e unu cartau
ca sa mama fi' kene ammorau
Maghiarja ke a Missenta e anki longa.
XXII
Candho Tatana pissiat a su batzinu
paret ki siat bocau unu traghinu
XXIII
Candho i' mesu caminu pissiat Costanzinu
sas pitzokas fughini ispaporicadas
e andhandhe ke monzas can perdiu su tinu
XXIV
All'intendhes! a Bukita bih!
ki keret sa kumbissia ki sa boveda!
Ah, finar Jubann'anghela at'ite narrere;
sa fiza 'e Zizerone ki sar bragas mantesas' a filiferru.
Alla bies a Bukita, sa neta 'e Margarita ballabene!
Bih, bhi, Jubannanghela bubulikuda,
ki ke bocat s'abba dae sa karkina.
Pisti su coro! Sa biada 'e Bukita!
ki sa zocau sos aneddhos a s'ankita!
Ohi sa Jubannanghela iskossada,
ki sos kummeros ke broka carpia.
XXV
su corbu nigheddhu keli boket'
s'ocru a kie non bocat'binu
o una korranca li pittichet s'anca
cand'est'iskarzonau in palas de sa tuppa
o ziu Perdonau lu currat'
chi su tributu finas chi no er ruttu
XXVI
Bih 'a Missente ki sos ocros
semper'imbelaos
dae sa gana 'e ammorare.
Cola a inoke, kuddhu zo'
ki su caffè er de surbare.
Non so inkerta 'e cafè
ma de carena 'e cariare.
A mare tike ghettene!
E deo ite so nandhe?
So pedes bolandhe tike fugana.
Cola a inoke, casticau
li na' s'isposa a s'ammorau
ki su pane kere cariau.
XXVII
a su topu s'ispina
e a cada imbriacu una piskina;
a Kikina sa ferramenta 'e Frakina
e a s’ammorau sas tittas de Zenia ;
a sos sanos fertas a s'iskina
e a sos sirbones fusiladas a dosina;
a sar mamas lacrimas de miskina
e a sor babbos binu in caraffina
su tilipirche ‘e sant’Ussula
XXVIII
Non tokat petta anzena , sa femina
in kida santa, ka es pekau.
XXIX
A Pipiu pilosu ke sirbone
sempes pilisau ke iscala 'e carru
lan postu su jubale ki Mimiu
ki sar dies es colandhe ke afriziu
ka a brincare no lu kerene né a su ballu
Pipiu pilisau fatt'a is'iscallu
german'e Mimiu tortu ke pilisu
XXX
Missenta Muccadore
juchet'unu libidore
che a Kikina Kotikina
che'rutta a una piskina
dae s'àrbore ispilindh'uliba
secau sa' sa camisa
e si coket' sa fava
e no manicat' basolu
sa grista leza 'a su pirizolu
che cazat' su dolu…
XXXI
Sidora Kukona kuli lada
bendhet' kokone in pred'è istrada
e chie non 'dhe comporat' manc' unu
na' cher male pesau e matti crudu
e issa es prur bamba de s'abba santa
e matti manna cantu es kuli lada
XXXII
Dali su pane lentu a su bichinu,
dae costas su bentu che l'essata
a chie non pacat sa tassa,
sa tassa ch'apperit's'iscola,
de trucu sa mola si sechet' cantu prima
e de ruttas una dosina
diat' prima de lu ricoverare
si no a pacau sas tassasa de s'uspidale,
sa carena sor males' li prodichen' e s'iskina
e Deus sa faina lis torret'a nuddha,
sos canes sa buddha l'istrazzen
a chie non si pacat' sa pensione,
sos urtimos annos in presone
colet' a dolore matta
e si non bat'annata,
Deus lir ziret' sa faina
in dolores de iskina...
su romasinu de ziu Kikinu Kukineri
XXXIII
“In dommo 'e tzia Manzela
faken sor ballos 'a tres pizas
ka sun ghiradas sar fizas
e fin tottus issamben(t)adas.”
XXXIV
sor de Irillai cacan e pissian e non si frobin mai
candh'essit sa luna torta i su Contone
dae su kelu si fughin sos puzones
sar gatos appeddhan kei sos canes
sos sorikes dormin'a sorrokru
sas puddhas crian oboso de binicottu
sa kroka non bocat' manc'unu correddhu
corconosa sa bardofula zirat'a brent'a susu
e i su cuzone roddhulat ke a pinzirra
candho rughet' i falada prenu e birra
XXXV
Cada pride est'ke corranka
candho falat' dae s'artare
e a Deus dae mes'è mare
kelu bocat ki sa farrunka
kei sa gattu ‘e farranka
XXXVI
sar massaias de Gonone
s'iskuden su kul'appare
candho sun'in'amore…
XXXVII
Bobore ke cane 'e isterju
candho pranghet'a curriolu
a sos canes pone dolu
pro li lingher' su corcarju
a bobore cari favularju
XXXVIII
Babore lintu ke briku,
fizu 'e don Missente Imbriacolu
in coddos s'a ghettau ki su nodu
una fune posta kin'apriku
no a pendhuliare ke casizolu
ma a cacare in daennantis de un'ispriku.
sa prunischeddha de zia Kiskeddha
XXXIX
Atta, attarju, attarjandhe
sos puzones bolandhe
kolan i su cuzone
sor mortorese a presone
e sa poleddhas iskappasa
benin dae bhia josso
e sor deos kene ossos
ke falan dae sa ruke
XL
Bantoni mesu Tzurphu,
ki non biet s'arbu 'e s'obu
su padente 'i sae su nodu
a manu tenta ki n duas teraccas
ca secau immancu 'e mesu kida
su ki una dosina 'e Janas
non fakene i una bida 'e messonzu
XLI
Billu su kindhalu lepiu che furriaiola
ki jocat’i s’arjola ki cada
crapuficu li paret’ una ficu.
XLII
Perdende è’ su tinu e l’ha chi su bullinu.
Billu su panatteri chi dae su furr’inchesu
che bocat’unu sisinu.
Saliu Gonà!
Chè arrangada è Lodè!
Saliu Jubà!
Chè casu romanu frattau in beranu!
Su manzanu non chè coles’intregu
e su borta è die a cantos chè turrone
presu e a s’iscuru che finas sa carena
de merda una prena ti picchete dae su seranu
su calike ‘e muru, s’imbilicu ‘e nostra signora
XLIII
Battore battiu dae mare
in bucca 'è un’astore
s’adescabat à ficadu è anzone
candho falau l’hat unu puntore
ammentau s’ha chi fit’unu puzone
ligau a una camba è ozastru intre 'e presone.
XLIV
Kikinu Kisina pro su dolore 'e iskina
bibet su binu e perdet su caminu
kirkandhe sa mama addobiat su babbu
mortu a irballu es torrau a kisina
e kene faina li dolet s'iskina a Kisina Kikinu.
XLV
Bibe Predè' e mancu unu mutu.
Bibe Zizzè, bibe.
Filì, ghett'à bibere.
Manna nina!
Tottus a cantina.
Nannicocco.
Presente!
Dassa su giarminu e ghetta su binu.
Dassa su binu e marra sa ghirada.
Poi kollike su sarmentu, non che lu piket su bentu.
Commo kumbidat kie non ha fattu ziru.
XLVI
Bobore Postale ha fattu su sale
ha fattu sa murja e ca ghettau su casu
e candho li dolet su costazu
bibet su binu a rasu e accattat su pasu.
dae sa kotikina sa kessa, dae sa kessa su lustinkinu
XLVII
Filì, ghetta a bibere e a sa muda.
E prenala sa tassa, chi su binu no es pruvera.
Un'annu che bagassa colese.
Su binu 'i sa tassa bibekelu ca er marrau.
E arau.
E pacau.
Si Pascale non bibet binu, sa zocau su tinu.
Un cantu 'e casu prenat sa buza 'e binu.
Nannicoco prima non beveva e ora non ne lascia.
Chi assaggia il vino di Gesù non lo lascia più.
Tottus a cantina a ber la medicina.
Tottus a su zilleri a rider chi sue Marreri.
E bevete finchè ce n'è.
XLVIII
Comar Zenia ki sor murros ke tamata
timendhe sa sisaia e s'ocru malu
buffabat su foddhe 'e tziu Foddhaiu
ki sos ocros ke titone e kene grabu
kircata s'askisoriu cubau i sant'Ussula
keste unu foddhone prenu 'è benedeu.
XLIX
Mimiu Minninnone uricras de farkione
intrata kene resone candho kerete a presone
si i su zilleri li nabana: ite keres a bibere?
Latte 'e titta de donn'Elène culibianca.
E atteru?
Kin papassa e binu biancu.
Ite bi kerete i sa dommo ‘e re?
Sa prena è binu ki ca pikau a Noè.
L
Nessun commento:
Posta un commento